Inflacja w Japonii – Przyczyny, Skutki i Prognozy na 2023

Japonia, znana z wieloletniej walki z deflacją, obecnie stoi przed bezprecedensowym wyzwaniem rosnącej inflacji. Ten ekonomiczny zwrot ma głęboki wpływ na gospodarkę kraju oraz codzienne życie jego mieszkańców. Przyjrzyjmy się dokładnie przyczynom i skutkom tego zjawiska oraz poznajmy najnowsze działania władz monetarnych.

Przyczyny inflacji w Japonii

Inflacja w japońskiej gospodarce napędzana jest przez systematyczny wzrost płac, który bezpośrednio przekłada się na zwiększone wydatki konsumpcyjne. Bank Japonii (BoJ) sygnalizuje możliwość kolejnych podwyżek stóp procentowych, co dodatkowo wpływa na rynkowe oczekiwania inflacyjne.

• globalne ceny surowców
• sytuacja gospodarcza partnerów handlowych
• zaburzenia w międzynarodowych łańcuchach dostaw
• skutki pandemii
• konflikty geopolityczne

Wzrost cen żywności i energii

Japońscy konsumenci szczególnie odczuwają podwyżki podstawowych produktów spożywczych i energii. Kraj importuje około 60% żywności, co czyni go wyjątkowo wrażliwym na globalne wahania cen produktów rolnych.

Po katastrofie w Fukushimie, uzależnienie Japonii od importowanych źródeł energii znacząco wzrosło. Koszty gazu, prądu i paliw transportowych osiągnęły rekordowe poziomy, co dodatkowo nasila presję inflacyjną w gospodarce.

Deprecjacja jena i jej wpływ na inflację

Osłabienie japońskiej waluty względem głównych walut światowych, szczególnie dolara amerykańskiego, bezpośrednio przekłada się na wzrost cen importowanych towarów i surowców. Deprecjacja jena powoduje:

• wzrost kosztów importowanych surowców energetycznych
• podwyższenie kosztów produkcji krajowej
• zwiększenie cen detalicznych
• ograniczone korzyści eksportowe z powodu globalnego spowolnienia
• dodatkową presję inflacyjną w gospodarce

Rola polityki monetarnej Banku Japonii

Bank Japonii, po latach walki z deflacją poprzez ultraniskie stopy procentowe i szeroko zakrojony program skupu aktywów, stoi przed trudnym dylematem. Ekspansywna polityka monetarna, w połączeniu z zewnętrznymi szokami cenowymi, przyczyniła się do obecnej sytuacji inflacyjnej.

Skutki inflacji w Japonii

Wzrost inflacji wywołuje istotne konsekwencje ekonomiczne i społeczne. Szczególnie odczuwalne są podwyżki kosztów podstawowych artykułów konsumpcyjnych, energii i transportu. Gospodarka japońska, zorientowana na eksport, zmaga się również ze zmianami konkurencyjności na rynkach międzynarodowych.

Wpływ na gospodarstwa domowe

Japońskie rodziny doświadczają systematycznego spadku siły nabywczej swoich dochodów. Szczególnie dotknięte są osoby starsze, których stałe świadczenia emerytalne często nie nadążają za tempem wzrostu cen.

Zmiany w polityce gospodarczej

W 2024 roku Bank Japonii podjął przełomowe decyzje:

• zakończenie 17-letniej ery ujemnych stóp procentowych w marcu
• podwyżka stóp o 0,25 punktu procentowego w lipcu
• wzrost rentowności obligacji 10-letnich do najwyższego poziomu od 2014 roku
• intensyfikacja działań rządowych wspierających wzrost płac
• dążenie do zwiększenia produktywności gospodarki

Prognozy inflacji w Japonii na 2023 rok

Najnowsze dane ekonomiczne wymuszają dynamiczną rewizję perspektyw inflacyjnych dla Japonii na 2023 rok. Bank Japonii podwyższył projekcję inflacji z 1,9% do 2,4%, sygnalizując narastające obawy o utrzymującą się presję cenową w gospodarce. Wzrost cen konsumenckich utrzymuje się powyżej 2-procentowego celu już od 32 miesięcy – najdłużej w historii współczesnej gospodarki japońskiej.

Kategoria	Roczna zmiana (%)
Żywność	4,8
Energia elektryczna	9,9
Paliwa	5,6
Komunikacja	-3,0
Edukacja	-1,0

Oczekiwania ekonomistów i analityków

Analitycy rynkowi systematycznie podnoszą prognozy inflacyjne dla Japonii. Rzeczywiste odczyty przewyższają wcześniejsze szacunki – zamiast przewidywanych 3,4%, inflacja osiągnęła poziom 3,6% rok do roku. Szczególny niepokój budzi wzrost cen w kategoriach bezpośrednio wpływających na budżety gospodarstw domowych, przy jednoczesnym występowaniu deflacji w niektórych sektorach usługowych.

Działania rządu i Banku Japonii

Bank Japonii, mimo rosnącej inflacji, wstrzymuje się z dalszymi podwyżkami stóp procentowych, sugerując obawy o stabilność wzrostu gospodarczego. Według zrewidowanych prognoz, powrót do 2-procentowego celu inflacyjnego nastąpi dopiero pod koniec 2026 roku, a nie jak wcześniej zakładano – w 2025 roku.

• wdrażanie selektywnych programów wsparcia dla najbardziej dotkniętych grup społecznych
• wprowadzenie subsydiów energetycznych
• utrzymanie ultraniskiej stopy procentowej
• monitorowanie reakcji rynków finansowych
• współpraca rządu z Bankiem Japonii nad pakietem środków łagodzących skutki inflacji